Muzeum Regionalne Ziemi Sulmierzyckiej

Muzeum Regionalne Ziemi Sulmierzyckiej mieści się w drewnianym ratuszu z 1743 roku, który stoi pośrodku rynku małego miasteczka w powiecie krotoszyńskim. To jedyny całkowicie drewniany ratusz zachowany w Polsce, co samo w sobie czyni wizytę wyjątkową. Muzeum powstało w 1957 roku przy okazji obchodów 500-lecia nadania Sulmierzycom praw miejskich i od tego czasu gromadzi pamiątki związane z historią regionu.

Większość eksponatów trafiła tu od mieszkańców miasta i okolicy, którzy chcieli ocalić od zapomnienia przedmioty należące do ich przodków. Dzięki temu kolekcja ma autentyczny, lokalny charakter.

Drewniany ratusz – perła architektury małomiasteczkowej

Sam budynek to osobna atrakcja. Wzniesiony w konstrukcji zrębowej z drewna sosnowego, otynkowany, z czterospadowym dachem krytym gontem i małą wieżyczką na szczycie. Z trzech stron otaczają go podcienia wsparte na dębowych słupach, a na piętro prowadzą zewnętrzne dwubiegunowe schody.

Ratusz został oddany do użytku 3 czerwca 1743 roku – taka data widnieje na portalu i na chorągiewce zamontowanej na wieżyczce. Do 1939 roku służył jako siedziba władz miejskich, w czasie okupacji pełnił funkcję magazynu materiałów budowlanych, a po wojnie mieściły się w nim organizacje młodzieżowe, biblioteka i świetlica. Dopiero od 1957 roku budynek całkowicie przejęło muzeum.

Sulmierzycki ratusz został zaliczony do zabytków klasy zerowej i w 1973 roku uwieczniony na znaczku pocztowym w serii polskich zabytków architektury drewnianej. Niektóre źródła określają go jako jedyny zachowany tego typu obiekt w Europie.

Co zobaczysz w muzeum – ekspozycja stała

Kolekcja liczy około 2200 eksponatów z dziedziny archeologii, etnografii, historii i sztuki. Na parterze ratusza przygotowano wystawę archeologiczną i historyczną. Można tu obejrzeć znaleziska z okolicy Sulmierzyc, późnogotycką chrzcielnicę z końca XVI wieku pochodzącą z miejscowego kościoła oraz tablice z pomnika Najświętszego Serca Jezusowego, który w okresie międzywojennym stał obok ratusza, a podczas okupacji został zniszczony przez Niemców.

W pomieszczeniu dawnego lamusa zgromadzono kolekcję dawnej waluty, lamp naftowych i zegarów. Znajduje się tam również stara chorągiewka, która kiedyś zdobiła ratuszową wieżę.

Piętro to przede wszystkim ekspozycja etnograficzna. Dominują tu dawne sprzęty domowe, zabytkowe meble i stroje ludowe. Na uwagę zasługuje kolekcja ozdobnych skrzyń cechowych – najstarsza należała do cechu szewców i pochodzi z 1793 roku. Muzeum posiada też dokumentację sulmierzyckich cechów, co pozwala poznać organizację życia zawodowego w miasteczku sprzed wieków.

Jednym z najbardziej intrygujących eksponatów jest czaszka hipopotama – nie każdy wie, że można ją zobaczyć w niewielkim muzeum regionalnym w Wielkopolsce.

Wśród zbiorów znajdują się także pamiątki po Bractwie Kurkowym – w tym najstarsza w Wielkopolsce tarcza strzelecka z 1882 roku – oraz po zapaśniczym klubie sportowym LKS „Sulimirczyk”, który istniał od 1934 roku. W muzeum można też zobaczyć portret i kapelusz Adama Bronisława Ciechańskiego, słynnego polskiego kontrabasisty urodzonego w Sulmierzycach, profesora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Poznaniu.

Wiatrak „Jakub” – dodatkowa atrakcja

Do muzeum należy również zabytkowy wiatrak kozłowy zwany „Jakubem”, który stoi na północnym krańcu miasta. Datowany jest na 1795 rok i powstał z fundacji Jakuba Kokota. W 1891 roku przeszedł remont – prawdopodobnie wtedy został przeniesiony z innego miejsca.

Ostatnim właścicielem młyna był Roman Gendziorowski, a obecnie obiekt jest udostępniony do zwiedzania. Wewnątrz można obejrzeć mechanizm konstrukcji oraz ekspozycję związaną z tradycją młynarstwa. Na początku XVII wieku w Sulmierzycach pracowało 12 wiatraków – do dziś zachował się tylko ten jeden.

Dla kogo jest to miejsce

Muzeum spodoba się przede wszystkim osobom zainteresowanym historią lokalną i życiem codziennym dawnych mieszkańców małych miast. Nie jest to wielka placówka z multimedialną scenografią, ale kameralne miejsce z autentycznymi przedmiotami przekazanymi przez mieszkańców.

Rodziny z dziećmi również znajdą tu coś dla siebie – muzeum organizuje lekcje dla szkół i przedszkoli, podczas których wykorzystywane są eksponaty muzealne oraz ekspozycja z zabytkowego wiatraka. Dzieci mogą zobaczyć, jak wyglądały dawne narzędzia, stroje i przedmioty codziennego użytku.

Sam drewniany ratusz to wystarczający powód, by zatrzymać się w Sulmierzycach – zwłaszcza dla miłośników architektury drewnianej i unikalnych zabytków. Połączenie zwiedzania muzeum z wizytą przy wiatraku daje dobry obraz tego, jak funkcjonowało małe wielkopolskie miasteczko.

Patron muzeum – Sebastian Fabian Klonowicz

Muzeum nosi imię Sebastiana Fabiana Klonowicza, postaci związanej z regionem. Patronat ten podkreśla lokalny charakter placówki i jej zakorzenienie w tradycji Ziemi Sulmierzyckiej.

Warto wspomnieć, że muzeum powstało z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Sulmierzyckiej, a jego pierwszym kustoszem był Leon Piątek, prezes Towarzystwa. To dzięki jego zaangażowaniu i ofiarności mieszkańców udało się zgromadzić większość eksponatów, które można oglądać do dziś.

Informacje praktyczne – godziny otwarcia, ceny, dojazd

Godziny otwarcia: Muzeum można zwiedzać codziennie (z wyjątkiem czwartków) w godzinach 10:00-15:00.

Ceny biletów: Informacje o cenach najlepiej sprawdzić bezpośrednio w muzeum pod numerem telefonu 728 473 194 lub 62 722 34 80.

Adres: Muzeum Regionalne Ziemi Sulmierzyckiej, ul. Rynek 1, 63-750 Sulmierzyce

Jak dojechać: Sulmierzyce leżą w powiecie krotoszyńskim w województwie wielkopolskim, około 60 km na południe od Poznania. Do miasta można dojechać samochodem – ratusz znajduje się w centrum rynku, więc trudno go przegapić. Parking jest dostępny w pobliżu.

Ile czasu przeznaczyć: Na spokojne zwiedzanie muzeum warto zarezerwować około godziny. Jeśli planujecie również wizytę przy wiatraku „Jakub”, dodajcie kolejne 30-45 minut. Całość można połączyć z krótkim spacerem po miasteczku.

Muzeum prowadzi aktywny profil na Facebooku, gdzie informuje o wydarzeniach, takich jak questy historyczne czy wspólne biesiadowania organizowane z Towarzystwem Miłośników Ziemi Sulmierzyckiej. Warto śledzić te kanały, jeśli chcecie trafić na coś więcej niż standardowe zwiedzanie.

Przy muzeum działa Rada Muzealna, której zadaniem jest wspieranie prac placówki. Dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności i pasjonatów historii miejsce to wciąż się rozwija i zachowuje od zapomnienia dziedzictwo „małych ojczyzn”.