Muzeum Regionalne im. H. Ławniczaka

W sercu Krotoszyna, w barokowym budynku dawnego klasztoru trynitarzy, mieści się miejsce, które gromadzi historię całego regionu. Muzeum Regionalne im. Hieronima Ławniczaka to nie kolejna prowincjonalna placówka z kilkoma gablotami – to żywa instytucja z niemal 6500 eksponatami, która potrafi zaskakiwać zarówno miłośników lokalnych dziejów, jak i przypadkowych turystów.

Placówka powstała w 1957 roku z pasji grupy entuzjastów z miejscowego PTTK. Pierwsze zbiory trafiły do drewnianego domu przy ulicy Koźmińskiej, zwanego Krotoszanką. Dopiero w 1969 roku muzeum przeniosło się do obecnej siedziby – XVIII-wiecznego budynku poklasztornego.

Historia budynku i patrona muzeum

Sam budynek ma swoją opowieść. Powstał około 1733 roku jako klasztor trynitarzy. Po kasacie zakonu przez władze pruskie w 1819 roku przeszedł w ręce miasta, a później niemieckich książąt Thurn und Taxis. Gruntowny remont w latach 1996-1998 przywrócił wnętrzom zabytkowy charakter – sklepienia, układ pomieszczeń, atmosfera.

Imię Hieronima Ławniczaka muzeum nosi od 1990 roku. Ten nauczyciel miejscowego liceum i regionalista kierował placówką od 1969 roku, rozbudowując zbiory z 260 do ponad 2750 eksponatów. Zmarł w 1987 roku, ale jego praca sprawiła, że krotoszyńskie muzeum stało się rozpoznawalne daleko poza granicami powiatu.

Co zobaczysz w muzeum – wystawa stała

Na wystawie stałej prezentowanych jest około 1300-1500 muzealiów. Ekspozycja zajmuje piętro i poddasze budynku, podzielona na kilka działów tematycznych.

Dział archeologiczny pokazuje prehistoryczne osadnictwo regionu. Mikrolityczne narzędzia krzemienne, kamienne siekierki i toporki, fragmenty ceramiki. Najmocniejszym punktem jest skarb monet rzymskich z II wieku n.e. – nie każdy dzień trafia się okazja, by zobaczyć takie znaleziska z własnego podwórka.

Ekspozycja historyczna prowadzi przez dzieje miasta od średniowiecza po XX wiek. Dokumenty, fotografie, przedmioty codziennego użytku. Sporo miejsca poświęcono Powstaniu Wielkopolskiemu – mundury, broń, listy uczestników walk na ziemi krotoszyńskiej. Ciekawostką są eksponaty związane z niemiecką lożą wolnomularską, która działała w Krotoszynie przez ponad sto lat.

Dział etnograficzny to prawdziwa gratka dla fanów życia codziennego dawnych mieszkańców. Stroje ludowe, narzędzia rolnicze, sprzęty domowe. Drewniana lodówka i drewniana pralka – przedmioty, które dzisiaj wydają się abstrakcją. Jest też niemal metrowa fajka, przy której można się zastanawiać, kto i w jakich okolicznościach z niej korzystał.

W zbiorach muzeum znajdują się modlitewniki drukowane w Krotoszynie w połowie XIX wieku przez żydowskiego drukarza Bara Loebla Monascha oraz datowana na 1722 rok macewa z cmentarza żydowskiego – jedyna ocalała w całości.

Kolekcja fotograficzna dokumentuje zmiany w wyglądzie miasta i życiu jego mieszkańców. Stare pocztówki, zdjęcia ulic, portret społeczności. Dla osób związanych z Krotoszynem to często sentymentalna podróż w czasie.

Biblioteka regionalna i zbiory specjalne

Muzeum dysponuje biblioteką liczącą blisko 5500 pozycji. Literatura specjalistyczna, publikacje, archiwalia, opracowania związane z historią i kulturą ziemi krotoszyńskiej. Część zbiorów została zdigitalizowana i udostępniona online, co ułatwia pracę badaczom i pasjonatom.

To miejsce dla tych, którzy chcą zgłębić temat głębiej niż pozwala na to zwiedzanie wystawy. Regionaliści, studenci, genealodzy – wszyscy znajdą tu materiały, których nie ma w internecie.

Muzeum jako centrum życia kulturalnego

Krotoszyńska placówka to nie tylko zbiory za szybami. Muzeum organizuje wystawy czasowe, lekcje muzealne, warsztaty, rekonstrukcje historyczne. Szczególnie popularne są dwa wydarzenia: Święto 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej oraz Wehikuł Czasu – rekonstrukcja historyczna, która przyciąga uczestników i widzów z całego regionu.

Noc Muzeów to kolejna okazja, by zobaczyć placówkę w niestandardowej odsłonie. Specjalne oprowadzania, pokazy, atrakcje dla dzieci. W takie dni muzeum wypełnia się po brzegi.

Oferta edukacyjna obejmuje około 40 różnych lekcji muzealnych. Dzieje Krotoszyna, nazwy ulic, etnografia regionu, ważne postacie z historii Polski. Zajęcia adresowane są głównie do przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych, ale część tematów zainteresuje też starszą młodzież.

Dla kogo to miejsce?

Muzeum sprawdzi się dla kilku grup zwiedzających. Miłośnicy historii lokalnej znajdą tu materiał do wielogodzinnego studiowania. Rodziny z dziećmi – o ile dzieci mają już kilka lat i potrafią się skupić – mogą skorzystać z lekcji muzealnych lub po prostu obejrzeć eksponaty, które budzą ciekawość (ta drewniana lodówka naprawdę robi wrażenie).

Turyści przejeżdżający przez Krotoszyn mogą potraktować wizytę jako godzinną przerwę w podróży. To wystarczający czas, by zobaczyć najciekawsze eksponaty i poczuć klimat miejsca. Dla osób zainteresowanych genealogią lub badających historię rodziny z okolic Krotoszyna biblioteka muzealna to cenne źródło informacji.

Niektórzy zwiedzający wspominają o paranormalnych wydarzeniach w muzeum – samoczynnie ruszających się lampach i innych niewyjaśnionych zjawiskach. Może to efekt starego budynku i jego historii, może coś więcej.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Godziny otwarcia:

• Poniedziałek, wtorek, czwartek, piątek: 10:00-16:00
• Środa: 10:00-18:00
• Pierwsza i trzecia niedziela miesiąca: 10:00-14:00
• Soboty i pozostałe niedziele: dla grup min. 10 osób po wcześniejszym zgłoszeniu

Ceny biletów:

• Normalny: 10 zł
• Ulgowy: 5 zł
• Zwiedzanie z przewodnikiem dla grup szkolnych: w cenie biletu
• Przewodnik dla pozostałych grup do 15 osób: 20 zł
• Przewodnik dla grup powyżej 15 osób: 30 zł

Muzeum znajduje się przy Małym Rynku 1, w centrum Krotoszyna. Z głównego rynku to dosłownie kilka minut spacerem. Dla zmotoryzowanych – w okolicy są miejsca parkingowe, choć w centrum czasem trzeba poświęcić chwilę na znalezienie wolnego miejsca.

Kontakt: tel. 62 722 61 47, e-mail: [email protected]

Na zwiedzanie samej wystawy warto przeznaczyć godzinę, może półtorej, jeśli czyta się wszystkie opisy i przygląda eksponatom z bliska. Z przewodnikiem lub w ramach lekcji muzealnej trzeba liczyć na około dwie godziny. Jeśli ktoś planuje korzystać z biblioteki, to oczywiście czas się wydłuża – w zależności od zakresu poszukiwań.

Sklepik muzealny czynny jest od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-16:00. Można tam kupić pocztówki, publikacje regionalne, pamiątki. Wybór nie jest ogromny, ale dla osób szukających czegoś związanego z Krotoszynem to jedyna tego typu oferta w mieście. Uwaga – brak możliwości płacenia kartą, więc warto mieć przy sobie gotówkę.

Na parterze budynku mieści się galeria Refektarz Krotoszyńskiego Ośrodka Kultury oraz biuro oddziału PTTK. Czasem warto zajrzeć, bo bywają tam ciekawe wystawy czasowe.